Tablica upamiętniająca biskupa Legendorfa

Dnia 23 lipca 2015 r. w 548 rocznicę śmierci, jedynego pochowanego w murach braniewskiego kościoła św. Katarzyny biskupa warmińskiego Pawła Legendorfa, ufundowano wydruk wielkoformatowy (w skali 1:1) jego płyty nagrobnej.

Inicjatorem przedsięwzięcia było Towarzystwo Miłośników Braniewa, a wsparcia organizacyjnego i finansowego udzielili: Stowarzyszenie Byłych Mieszkańców Braniewa – Kreisgemeinschaft Braunsberg, Pan Leszk Dziąg, Stowarzyszenie „Dom Warmiński” w Lidzbarku Warm., Urząd Miasta w Braniewie i Urząd Gminy w Braniewie a także firma „IR-MEBL” Zbigniewa Brewczaka z Wielkiego Wierzna, która wzięła na siebie ciężar logistyczny wykonania zadania. W uroczystościach oprócz wiernych, członków i sympatyków Towarzystwa Miłośników Braniewa udział wzięli przedstawiciele samorządów braniewskich, a wśród nich: Starosta Braniewski Leszek Dziąg, Burmistrz Braniewa Monika Trzcińska oraz Wójt Gminy Braniewo Tomasz Sielicki.

Paweł Legendorf (Mgowski), ur. w 1415 r. pochodził z rodziny osiadłej w Prusach w XIII wieku. Był synem sędziego chełmińskiego, wnukiem wojewody inowrocławskiego Janusza Kościeleckiego. Nim przybył na Warmię studiował na uniwersytecie w Lipsku i w Rzymie; był sekretarzem i dworzaninem kolejnych papieży: Mikołaja V i Kaliksta III. Otrzymał godność: kanonika warmińskiego, gnieźnieńskiego i protonotariusza apostolskiego.

We wrześniu 1458 r. został mianowany przez papieża Piusa II administratorem apostolskim diecezji warmińskiej i na początku swoich rządów zawarł pokój z Zakonem Krzyżackim. W 1461 r. w Elblągu prowadził rozmowy z posłami króla polskiego, a w połowie 1463 r. zawarł porozumienie pokojowe z wielkim mistrzem zakonu Ludwigiem von Erlischausenem. Rok później poddał Warmię Królowi Kazimierzowi IV Jagiellończykowi i uznał krzyżaków za wrogów Warmii.

11 lutego 1466 r. złożył przysięgę wierności królowi polskiemu i wypowiedział zakonowi oficjalnie wojnę. Jako pierwszy był przeciwny ustępstwom terytorialnym wobec zakonu i rzecznikiem wypędzenia całkowicie krzyżaków z terenu Prus. Akt potwierdzający zakończenie wojny z zakonem, zwanej trzynastoletnią (1453-1466) został podpisany w Toruniu w dniu 19 października 1466 r., który opieczętował także bp Paweł Legendorf własną pieczęcią z herbem. 21 września 1466 r. arcybiskup Jan Gruszczyński udzielił mu sakry biskupiej w Katedrze św. Janów w Toruniu. W uroczystości uczestniczyli Król Kazimierz Jagiellończyk i kronikarz Jan Długosz.

Biskup zmarł w Bartoszycach 23 lipca 1467 r. prawdopodobnie otruty przez krzyżaków. Pochowany został w kościele św. Katarzyny w Braniewie. Za zasługi biskupa dla kościoła warmińskiego jego następca, bp Łukasz Watzenrode w 1494 r. ufundował kamienną płytę nagrobną z wapienia gotlandzkiego, na której był umieszczony (wykonany z brązu) reliefowany portret biskupa z herbami w obramieniu. Po II wojnie relief został on wyjęty z kamiennej płyty nagrobnej i przeniesiony do Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Obecnie płyta znajduje się nadal w Braniewie ale relief znajduje się w muzeum w Lidzbarku Warmińskim, oddziale Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie.

W trakcie mszy ks. proboszcz Leszek Galica poprosił p. Jagodę Semków – członka Towarzystwa Miłośników Braniewa, a zarazem kustosza Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku o krótkie przybliżenie postaci bp Legendorfa. Po zakończeniu mszy świętej poproszono wszystkich o udanie się w okolice wizerunku bp Pawła Legendorfa, gdzie Prezes Towarzystwa Miłośników Braniewa Zbigniew Kędziora dostąpił zaszczytu odsłonięcia przedmiotowej płyty, a ks. prałat Leszek Galica dokonał stosownego poświęcenia. Zebrani podzielili wielką nadzieję organizatorów, że nasze wspólne działania doprowadzą w przyszłości do powrotu wykonanego z brązu reliefowanego portretu biskupa do swojej kamiennej płyty znajdującej się od wieków w macierzystym kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Braniewie.

(24-07-2015, Zbigniew Kędziora)

Poniżej relacja fotograficzna: